Diğer Sağlık Bilgileri
KANSER VE BESİNLER
KIŞ AYLARINDA SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ
CÜZZAM, LEPRA, HANSEN HASTALIĞI
KATARAKT HASTALIĞI NEDİR?
Parkinson Hastalığı
ASTIM
KANSER VE TEDAVİSİ
ÇÖLYAK HASTALIĞI
FİBROMİYALJİ SENDROMU VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ
ANEMİ (Kansızlık)
Meyvelerin Bilinen ve Bilinmeyen Faydaları
Koku
ŞİŞMANLIK BİR HASTALIK MIDIR YOKSA BİR ALIŞKANLIK MI?
Kadınlarda kanser.
ANNE SÜTÜ
ALS (Amiyotrofik Lateral Skleroz=Motor Nöron Hastalığı)
PEPTİK ÜLSER
SİGARAYI BIRAKMA
İYOT YETERSİZLİĞİ HASTALIKLARI
EGZEMA / DERMATİT
Tamamını Görüntüle >>
FİBROMİYALJİ SENDROMU VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Fibromiyalji sendromu (FMS), genellikle allodini ve hiperaljezinin eşlik ettiği kronik yaygın ağrı ile karakterize multisistemik bir hastalıktır.

Ağır çalışma ve yaşam koşullarının getirmiş olduğu zorlukların yol açtığı stres ile tetiklenen FMS, artık çağın hastalığı haline gelmiştir. FMS’li hastalarda yaygın ağrının yanı sıra görülen yorgunluk, uyku bozukluğu, tutukluk, depresyon, anksiyete ve bilişsel disfonksiyon gibi komorbiditeler yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemekte, kişinin yaşamla başa çıkma yeteneğini azaltmakta ve çevresi ile olan iletişimini bozmaktadır. Bu nedenlerle, FMS günümüzde verimliliği azaltarak iş gücü kaybına ve yüksek tedavi maliyetlerine neden olan, ayrıca dikkat dağınıklığına ve motivasyon bozukluğuna yol açarak iş kalitesini düşüren önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir.

FMS’nin görülme sıklığı yaşla birlikte artmaktadır ve en sık 40-60 yaş arasında görülmektedir. Görülme sıklığı kadınlarda erkeklerden 4-9 kat daha fazladır.

Günümüze kadar yapılan çalışmalarda, FMS’li hastalarda gelişen yaygın ağrının ve ağrı hassasiyetinin nedeni aydınlatılamamış, etyopatogenezde genetik ve çevresel faktörler ile periferik ve santral mekanizmaların rol oynadığı düşünülmektedir. FMS patogenezini açıklayabilmek amacıyla yapılan çalışmalar sonucunda, araştırmacılar santral ve periferik teoriler oluşturmuştur. Santral teoriler kapsamında nöropeptid düzeyindeki değişiklikler, nöroendokrin disfonksiyon, uyku bozuklukları, santral sensitizasyon ve santral sinir sisteminin fonksiyonel aktivitesindeki bozukluklardan şüphe edilirken; periferik teoriler kapsamında ise otonomik disfonksiyon, immünolojik fonksiyon bozukluğu, kas dokusu ve kas fonksiyon bozuklukları ile FMS patogenezi aydınlatılmaya çalışılmaktadır.

Kronik bir ağrı bozukluğu olan FMS’nin tedavisi oldukça zordur ve günümüzde az sayıda etkili tedavi yöntemi bulunmaktadır. Tedavide optimal yarar sağlayabilmek için hastanın semptom şiddetini, çeşitliliğini ve fonksiyonel durumunu göz önüne alan, farmakolojik ve farmakolojik olmayan tedavi yöntemlerinin bir arada olduğu, psikososyal ve davranışsal yöntemler ile eğitim uygulamalarını içeren tedavi yaklaşımları gerekmektedir.

Uygulanan Tedavi Yöntemleri

A. Farmakolojik Tedavi

En uygun ve faydalı olan ise farmakolojik tedaviyi hastanın semptom ve bulgularına göre düzenlemektir. FMS’de etkinliği kanıtlanmış farmakolojik ajanlar trisiklik antidepresanlar (TSA), siklobenzaprin, tramadol, serotonin norepinefrin gerialım inhibitörleri (SNRI), selektif serotonin gerialım inhibitörleri (SSRI) ve antikonvülzanlar (pregabalin, gabapentin)’dır.

FMS’de kullanım için 2007 yılında FDA onayı alan ve tedavide birinci seçenek olarak önerilen pregabalin ile yapılan randomize kontrollü çalışmalarda ağrı, yorgunluk ile uyku bozukluğunu düzelttiği ve yaşam kalitesini arttırdığı gösterilmiştir. En sık bildirilen yan etkiler sersemlik ve uyku hali olup, altı aylık takip süresiyle yapılan çalışmalarda bu yan etkilerin giderek azaldığı bildirilmiştir.

B. Farmakolojik Olmayan Tedavi

Hastanın fiziksel fonksiyonlarını ve aktivite düzeyini arttırmayı, genel sağlık durumunu iyileştirmeyi hedefleyen farmakolojik olmayan tedavi yöntemlerinden egzersiz ve farklı içeriklerde uygulanabilen eğitim ve bilişsel-davranışsal tedavi (BDT) programları FMS tedavisinde sıklıkla uygulanmaktadır.

1. Egzersiz

FMS’de kas gücü ve dayanıklılığında azalma saptanmıştır. Yapılan çalışmalarda aerobik, güçlendirme, germe, gevşeme egzersizleri ile akuatik egzersizlerin etkinlikleri araştırılmış ve egzersizin FMS tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir. FMS’de egzersizin temel amaçları stresin azaltılması, bozulmuş postürün düzeltilmesi, dayanıklılığın arttırılması ve kardiyovasküler endüransın restorasyonudur.

a. Aerobik Egzersizler

FMS’de bisiklete binme ve dans gibi orta-yüksek yoğunluklu aerobik egzersiz programlarının ağrı ve aerobik kapasitenin arttırılması, genel iyilik halinin düzeltilmesinde etkili olduğunu gösterilmiştir.

b . Güçlendirme Egzersizleri

c. Germe Egzersizleri

 

2. Fizik Tedavi Modaliteleri

Sıcak uygulama ve kriyoterapi gibi fizik tedavi modalitelerinin, FMS’nin akut alevlenme dönemlerinde uygulanması önerilmektedir ve yapılan çalışmalarda etkinliklerine dair düşük düzey kanıtlar mevcut olup genellikle germeyi fasilite etmek ve kas tonusunu azaltmak için kullanılmaktadırlar. Sıcak, soğuk ve elektroterapi yöntemleri ağrıyı modifiye ederek hastaların egzersiz uyumunu arttırırlar.

a. Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu

Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS)’nun ağrı kontrolünde %25-95 arasında etkili olduğuna dair farklı sonuçlar mevcut olup, FMS’de sadece lokalize ağrı tedavisinde önerilmektedir.

b . Tetik Nokta Enjeksiyonu

FMS’de oluşabilen aktif tetik noktalar, periferik ağrıyı ortaya çıkartıp santral sensitizasyonu tetikleyerek FMS’de ağrı şiddetini arttırabilmektedir. Kuru iğneleme, lidokain enjeksiyonuna göre ağrıyı azaltmada daha etkili bulunurken, steroid enjeksiyonu ile elde edilen sonuçlar çelişkilidir.

c. Masaj ve Manipülasyon

Masajın uyku kalitesini arttırdığı ve anksiyeteyi azalttığına yönelik orta düzey kanıt, manipülasyonun ise ağrıyı azalttığına dair sınırlı düzeyde kanıt mevcuttur.

d. Hidroterapi-Balneoterapi

FMS’de etkinliğine dair kanıtlar elde edilmiştir. FMS’li hastaların ağrı eşik değerlerinde artış ve ağrı şiddetinde azalma saptanmıştır.

e. Biofeedback

FMS’li hastalarda yapılan çalışmalarda, Heart Rate Variability Biofeedback (HRV-BF)’in uyku bozukluğu, ağrı şiddeti ve yorgunluğu azalttığı, fiziksel fonksiyonları ise arttırdığı gözlenmiştir.

e. Akupunktur

FMS’de etkinliği, ağrı, yorgunluk, uyku kalitesi, fiziksel ve mental kontrollerinde akupunktur grubundaki iyilik halinin devam ettiğini gözlemlemişlerdir.

Tedavisi için multidisipliner bir program düzenlenmelidir. Bu proğramın içinde, ilaç tedavisinin yanısıra, eğzersiz, masaj, fizik tedavi gibi komplementer tedaviler yer almaktadır. Tedavi ağrı ve yorgunluğu azaltmak, depresif sendromları gidermek ve diğer sendromları en aza indirmek amacıyla düzenlenir.

     
Bu içerik 2146 defa görüntülendi.

 
Öneri & İstek Formu
Doktorlarımız
Ziyaretçi ve Refakatçi Kuralları
Hekim Hakları
Nöbetçi Eczaneler
Hasta Hakları
Online Randevu
Sağlık Bilgileri ve Rehberi
Haberler
Hakkımızda
Değerlerimiz
Bölümlerimiz
E-Posta
İletişim
Acil (24 Saat)
Dahiliye
Genel Cerrahi
Kulak Burun Boğaz
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Üroloji
Nöroloji
Çocuk Sağlığı Hastalıkları
İletişim
Ulaşım
Harita Üzerinde